Μεσαιωνικοί οικισμοί & Κάστρα

 
Η Χίος διαθέτει ένα από τα καλύτερα διατηρημένα Μεσαιωνικά αμυντικά δίκτυα που σώζονται στη Μεσόγειο (κάστρα και πύργοι, βίγλες, οχυρωμένοι οικισμοί). Πρόκειται για μια αξιοσημείωτη περίπτωση διάσωσης ενός συστήματος άμυνας που παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με άλλες περιοχές της Μεσογείου, αλλά και στοιχεία που παραπέμπουν τόσο στο απώτερο παρελθόν (αρχαιότητα), όσο και στο Μεσαιωνικό και νεώτερο.
 
Το Μεσαιωνικό παρελθόν του νησιού αποτυπώνεται ανάγλυφο στα μνημεία που σώζονται από αυτή την περίοδο, τόσο στην πόλη, όσο και στα χωριά, στα οποία ανιχνεύονται στοιχεία βυζαντινά, Γενοβέζικα και Ενετικά. Στην καίρια γεωγραφική θέση του νησιού από άποψη γεωπολιτική, στο όριο της Ανατολικής Μεσογείου, οφείλεται η σημασία που απέκτησε στο πλαίσιο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας (έδρα του Ναυτικού Θέματος του Αιγαίου), αλλά και οι ανταγωνισμοί των ναυτικών δυνάμεων Γένοβας και Βενετίας για την κατάκτησή της. 
 
Η ιστορία της Μεσαιωνικής περιόδου ζωντανεύει στα πολυάριθμα κάστρα και τους πύργους του νησιού, μάρτυρες της ανάγκης για οχύρωση και άμυνα ενάντια σε πειρατές, επιδρομείς και επίδοξους κατακτητές. 

Ειδικότερα στα χρόνια της κατάκτησης της Χίου από τους Γενοβέζους, (1346-1566), τα χωριά της Νότιας Χίου, όπου παράγεται η μαστίχα (Μαστιχοχώρια), οργανώνονται ως οικισμοί φρούρια, με στόχο την άμυνα έναντι της εξωτερικής επιβουλής, αλλά και τον έλεγχο του ανθρώπινου δυναμικού. 

 
Εντυπωσιακό στοιχείο αποτελεί το ότι τόσο το Κάστρο της Χίου, όσο και τα Μεσαιωνικά καστροχώρια εξακολουθούν να είναι ζωντανοί οικισμοί.

Οχυρωμένοι Μεσαιωνικοί Οικισμοί:

Κάστρα με εύκολη πρόσβαση:

Κάστρα επισκέψιμα με περιήγηση σε εξοχικά μονοπάτια (ελαφρά ανάβαση σε κάποιες περιπτώσεις):

Βίγλες
Κυκλικοί πύργοι, χτισμένοι στα ακρωτήρια του νησιού, για παρατήρηση του πελάγους. Επισκέψιμες βίγλες: Βίγλα Παχή (Σιδηρούντα), Βίγλα Μεστών,
Βίγλα Τραχηλίου (Λιθί).

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
© 2000-10 Νομαρχιακή Επιτροπή Τουριστικής Προβολής Ν. Χίου         Σχεδίαση και ανάπτυξη: ΕΝΑ ΧΙΟΥ Α.Ε.